GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG THÁP
a. Những vấn đề chung
Một số kiến thức về môi trường và gd BVMT:

Hoạt động 1:
Căn cứ vào kinh nghiệm và kiến thức về môi
trường, các thông tin về môi trường trên các
phương tiện thông tin mà bạn biết, hãy thảo
luận nhóm và trả lời các câu hỏi sau:
- Mụi tru?ng l� gỡ?
- Ch?c nang ch? y?u c?a mụi tru?ng?


Một số kiến thức về môI trường
và Giáo Dục BVMT

Phản hồi HĐ 1:
Mụi tru?ng bao g?m cỏc y?u t? t? nhiờn, xó h?i v� v?t ch?t nhõn t?o bao quanh con ngu?i, cú ?nh hu?ng d?n d?i s?ng, s?n xu?t, s? t?n t?i, phỏt tri?n c?a con ngu?i v� sinh v?t.
(Di?u 3, Lu?t B?o v? mụi tru?ng, 2005)
Một số kiến thức về môI trường
và Giáo Dục BVMT
+ Các yếu tố tự nhiên, hay còn gọi là "môi trường sống", "môi sinh", môi trường tự nhiên : toàn thể các điều kiện tự nhiên bao quanh, có ?nh hưởng trục tiếp và gián tiếp đến sự tồn tại, phát triển của mọi sinh vật (ánh sáng mặt trời, cây cỏ, không khí, đất đai, sông núi...).
+ MT xã hội là tổng thể các mối quan hệ gi?a con người với con người, là các luật lệ, thể chế, quy định, hướng các hoạt động của con người theo một khuôn khổ nhất định, tạo thuận lợi cho sự phát triển cuộc sống của con người.

Một số kiến thức về môI trường
và Giáo Dục BVMT
+ Môi trường nhân tạo, bao gồm các nhân tố do con người tạo ra làm thành tiện nghi cho
cuộc sống như máy bay, ô tô, nhà ở, các khu vực đô thị.
Như vậy, môi trường bao gồm các yếu tố bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống sản xuất, sự tồn tại và phát triển của con người và thiên nhiên.
Một số kiến thức về môI trường
và Giáo Dục BVMT
Chức năng chủ yếu của môi trường
Môi trường có 4 chức năng:
1. Cung cấp không gian sinh sống cho con người;
2. Cung cấp các nguồn tài nguyên cần thiết phục vụ
cho đời sống và sản xuất của con người;
3. Là nơi chứa đựng và phân huỷ các phế thải do con
người tạo ra;
4. Lưu trữ và cung cấp thông tin.
Chức năng chủ yếu
của môI trường
MôI trường
Không gian sống
của con người
Lưu trữ và cung cấp
Các nguồn thông tin
Chứa đựng các phế thải
Do con người tạo ra
Chứa đựng các nguồn
Tài nguyên thiên nhiên
Một số kiến thức về môI trường
và Giáo Dục BVMT
HOẠT ĐỘNG 2:
B»ng kinh nghiÖm vµ qua c¸c tµi liÖu, qua c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin, b¹n h·y th¶o luËn trong nhãm và tr¶ lêi c¸c c©u hái sau:
- ThÕ nµo lµ « nhiÔm m«i tr­êng ?
- Kh¸i qu¸t vÒ sù « nhiÔm môi trường trªn thÕ giíi vµ ë ViÖt Nam?
Một số kiến thức về môI trường
và Giáo Dục BVMT
Phản hồi HĐ 2:
¤ nhiÔm m«i tr­êng:
- HiÓu ®¬n gi¶n lµ lµm bÈn, lµm tho¸i ho¸ m«i tr­êng sèng.
- Lµ sù lµm biÕn ®æi theo h­íng tiªu cùc toµn thÓ hay mét phÇn m«i tr­êng b»ng nh÷ng chÊt g©y t¸c h¹i. Sù biÕn ®æi m«i tr­êng ®ã ¶nh h­ëng trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp tíi ®êi sèng con ng­êi vµ sinh vËt, g©y t¸c h¹i cho n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp vµ lµm gi¶m chÊt l­îng cuéc sèng cña con ng­êi.
Một số kiến thức về môI trường
và Giáo Dục BVMT
Phản hồi HĐ 2:
Nguyên nhân của nạn ô nhiễm môi trường là các sinh hoạt hàng ngày và hoạt động kinh tế của con người, từ trồng trọt, chăn nuôi đến các hoạt động công nghiệp, chiến tranh và công nghệ quốc phòng...
Một số thông tin:.....



* Ô nhiễm môi trường trên Thế giới:
- Khí hậu toàn cầu biến đổi và tần xuất thiên tai
gia tăng.
+ Gia tăng nồng độ CO2 và SO2 trong khí quyển;
+ Nhiệt độ trái đất tăng: trong vòng 100 năm trở lại đây TĐ nóng lên 0, 5 độ và dự báo trong thế kỷ này sẽ tăng từ 1,5- 4,5 độ so với TK XX;
+ Mức nước biển sẽ dâng cao từ 25- 145cm do băng tan, nhấn chìm nhiều vùng rộng lớn;
+ Gia tăng tần xuất thiên tai.
- Suy giảm tầng Ôzôn;
- Tài nguyên bị suy thoái;
- Ô nhiễm môi trường đang xảy ra ở quy mô rộng.
Nguyên nhân : Sự phát triển khu đô thị, công nghiệp, du lịch, đổ bỏ chất thải…
Hậu quả : hàng năm trung bình trên 20 triệu người chết vì các nguyên nhân môi trường.
- Gia tăng dân số.
- Suy giảm tính đa dạng sinh học (đa dạng di truyền; loài; sinh thái).

* Ô nhiễm môi trường Việt Nam:
- Suy thoái môi trường đất : trên 50% diện tích đất tự nhiên của nước ta bị thoái hoá (bạc màu, phèn, xói mòn…). Diện tích không gian sống đang ngày càng thu hẹp.
- Suy thoái rừng : chất lượng rừng giảm và sự thu hẹp DT rừng.
- Suy giảm đa dạng sinh học : VN là 1 trong 10
trung tâm địa danh sinh học cao trên thế giới. Những năm gần đây bị suy giảm nhiều.
Ô nhiễm môi trường thường có 3 dạng sau:
- Ô nhiễm MT đất.
- Ô nhiễm MT nước.
- Ô nhiễm MT không khí.
Đất khô hạn
Ô nhiễm môi trường nước
Ô nhiễm môi trường không khí
B. Giáo Dục BVMT
trong trường tiểu học
I. Khái niệm về GD bảo vệ môi trường:
Hoạt động 3 : Thảo luận nhóm
Bằng sự hiểu biết và qua các phương tiện thông
tin, bạn hãy suy nghĩ và trao đổi trong nhóm về các
vấn đề sau :
1. Thế nào là giáo dục bảo vệ môi trường ?
2. Vì sao phải giáo dục bảo vệ môi trường ?

Giáo dục b?o v? môi trường là quá trình hình thành những nhận thức về mối quan hệ giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội bao quanh, hình thành ở họ những thái độ và hành động giải quyết các vấn đề môi trường, bảo vệ và cải thiện môi trường.
Những nhận thức và hiểu biết này không chỉ giới hạn trong phạm vi địa phương hay quốc gia mà mang tính toàn cầu.

Vì vậy, giáo dục môi trường sẽ tạo ra ở HS :
- Nhận thức đúng đắn về môi trường : hình thành ở HS những kiến thức, khái niệm, những hiểu biết về môi trường địa phương, khu vực và toàn cầu; giúp HS hiểu được sự tác động qua lại giữa con người và môi trường (Về môi trường).
- ý thức, thái độ thân thiện với môi trường
(Vì môi trường).

- Kĩ năng thực tế hành động trong môi trường : biết nhận xét, phân loại, phân tích và đánh giá những vấn đề về môi trường (Trong môi trường).
- Kết quả cao nhất, mục đích cuối cùng của giáo dục môi trường là giúp HS :
+ Có được ý thức trách nhiệm với môi trường.
+ Có được những hành động thích hợp để bảo vệ môi trường.

Đặc trưng của GDMT :
- GDMT mang tính địa phương cao.
- GDMT cần hình thành ở người học không chỉ nhận thức mà cả những hành vi cụ thể.
- GDMT cần được tiến hành thông qua mọi môn học và các hoạt động trong nhà trường.
Vỡ sao ph?i giỏo d?c BVMT?
Sự thiếu hiểu biết của con người là một trong các nguyên nhân chính gây nên ô nhiễm và suy thoái môi trường. Do vậy, cần phải giáo dục cho mọi người hiểu về môi trường, tầm quan trọng
của môi trường và làm thế nào để BVMT. Do đó giáo dục BVMT phải là một nội dung giáo dục trong nhà trường.

Tiểu học là cấp học nền tảng, là cơ sở ban đầu rất quan trọng trong việc đào tạo các em trở thành các công dân tốt cho đất nước.
GDBVMT nhằm làm cho các em hiểu rõ sự cần thiết phải BVMT, hình thành và phát triển ở các em thói quen, hành vi ứng xử văn minh, lịch sự và thân thiện với môi trường.
Bồi dưỡng cho các em tình yêu thiên nhiên, hình thành thói quen kĩ năng sống BVMT.


Giáo Dục BVMT
trong trường tiểu học
Hoạt động 4:
Dựa trên những kiến thức cơ bản về môi trường và GDBVMT mà bạn đã biết, dựa trên những kinh nghiệm dạy học về BVMT qua môn học ở tiểu học, bạn hãy thực hiện nhiệm vụ sau :
Xác định mục tiêu GDBVMT trong trường tiểu học?

Giáo Dục BVMT
trong trường tiểu học
phản hồi hoạt động 4
Mục tiêu GDBVMT trong trường tiểu học:

Ki?n th?c : Trang bị cho HS hệ thống những kiến thức cơ bản ban đầu về môi trường phù hợp với độ tuổi và tâm sinh lí của HS. Cụ thể :
+ Có những hiểu biết cơ bản ban đầu về tự nhiên, về môi trường.
+ Nhận thức được mối quan hệ khăng khít, tác động lẫn nhau giữa con người với MT, những tác động của hoạt động con người đối với MT.
+ Những vấn đề của MT tự nhiên và toàn cầu, hậu quả việc MT bị biến đổi xấu đi gây ra.
+ Nội dung và các biện pháp BVMT.
+ Các chủ trương, chính sách và pháp luật BVMT của nước ta và trách nhiệm của mỗi công dân.
Giáo Dục BVMT
trong trường tiểu học
phản hồi hoạt động 4
Thỏi d?: Cần hình thành cho các em ý thức quan tâm đến môi trường và thái độ trách nhiệm đối với môi trường:
+ Từng bước bồi dưỡng cho HS lòng yêu quý thiên nhiên, tình cảm trân trọng tự nhiên và có nhu cầu bảo vệ môi trường.
+ Y thức được về tầm quan trọng của trong sạch đối với đời sống của con người, phát triển thái độ tích cực đối với môi trường.
+ Thể hiện sự quan tâm tới việc cải thiện môi trường để có ý thức sử dụng hợp lí chúng, có tinh thần phê phán đối với những hành vi gây ô nhiễm môi trường.
+ Có ý thức tuyên truyền, vận động mọi người cùng tham gia bảo vệ môi trường sống.

phản hồi hoạt động 4
H�nh vi : Cần trang bị cho HS những kĩ năng và hành vi ứng xử tích cực trong việc BVMT :
+ Có kĩ năng đánh giá những tác động của con người đối với tự nhiên, dự đoán những hậu quả của chúng.
+ Tham gia tích cực, có hiệu quả vào các hoạt động giữ gìn vệ sinh, bảo đảm sự trong sạch của môi trường sống, tham gia tích cực vào việc bảo tồn nguồn tài nguyên.
Giáo Dục BVMT
trong trường tiểu học
Hoạt động 5
Bạn đã xác định được mục tiêu và nội dung GDBVMT trong trường tiểu học. Bạn hãy thảo luận trong nhóm để hoàn thành các nhiệm vụ sau:
Đề xuất cách thức đưa nội dung GDBVMT
vào trường tiểu hoc?

Giáo Dục BVMT
trong trường tiểu học
Phản hồi hoạt động 5
- Để thực hiện mục tiêu GDBVMT ở cấp tiểu học cần tích hợp, lồng ghép nội dung GDBVMT vào các môn học ở tiểu học.
- Thực hiện GDBVMT thông qua các hoạt động Giáo dục ngo�i gi? lờn l?p ở tiểu học.
- Quan tâm đến môi trường địa phương, thiết thực góp phần cải thiện MT địa phương, tạo thói quen ứng xử thân thiện với MT.
Giáo Dục BVMT
trong trường tiểu học
Tích hợp, lồng ghép giáo dục BVMT vào các môn học cấp tiểu học có 3 mức độ : Mức độ toàn phần, mức độ bộ phận và mức độ liên hệ // 2 phương thức : Trực tiếp, Gián tiếp.
Mức độ toàn phần : Khi mục tiêu, nội dung của bài phù hợp hoàn toàn với mục tiêu, nội dung của giáo dục BVMT.
Mức độ bộ phận : Khi chỉ có một bộ phận bài học có mục tiêu, nội dung phù hợp với giáo dục BVMT.
Mức độ liên hệ : Khi mục tiêu, nội dung của bài có điều kiện liên hệ một cách h? th?ng với nội dung giáo dục BVMT.

Giáo Dục BVMT
trong trường tiểu học
Quan điểm tiếp cận trong giáo dục BVMT :
- GD về môi trường(GD kiến thức, nhận thức).
- GD trong MT (MT là phương tiện dạy học).
- GD vì MT (GD ý thức, thái độ, hành vi ứng xử).

CẢM ƠN CÁC ANH, CHỊ ĐÃ QUAN TÂM THEO DÕI


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG THÁP